Warto wiedzieć
Wielkość stopnia określa się jego wysokością i szerokością. Wysokość stopnia jest to odległość między górnymi płaszczyznami kolejnych stopnic a szerokość stopnia jest to użyteczna część stopnia. Do szerokości stopnia nie wlicza się części wysuniętej poza płaszczyznę pionową krawędzi tylniej stopnia następnego.
Szereg stopni tworzy bieg schodowy. Schody składające się z kilku biegów mogą zawierać spoczniki. Ze względu na położenie w stosunku do stropów spoczniki dzielą się na: piętrowe oraz międzypiętrowe. W języku potocznym spoczniki piętrowe nazywa się podestami a spoczniki międzypiętrowe - spocznikami. Bardzo ważnym elementem schodów ze względu na bezpieczeństwo użytkowników poręcz schodowa. Przestrzeń wolną występującą między dwoma biegami schodowymi nazywana jest duszą.
W budynkach wielokondygnacyjnych schody umieszczone są w wydzielonym pomieszczeniu zwanym klatką schodową.
Schody można klasyfikować w zależności od :
- przeznaczenia i usytuowania
- kształtu i położenia biegów
- materiału użytego do ich wykonania
- odporności na działanie ognia.
Ze względu na przeznaczenie rozróżnia się schody: główne gospodarcze strychowe piwniczne towarowe pożarowe - zwane też ewakuacyjnymi. Ze względu na sytuowanie rozróżnia się schody wewnętrzne i zewnętrzne.
W zależności od kształtu i położenia biegów rozróżnia się schody :
- proste
- ¼ zabiegu
- ½ zabiegu
- 3x ¼ zabiegu
- spiralne
- specjalne - kacze
Dobrze zaprojektowane i wykonane Schody muszą spełniać szereg warunków gwarantujących bezpieczeństwo oraz wygodę użytkowania.
Zgodnie z przepisami przeciwpożarowymi prawo budowlane zezwala na wykonanie schodów drewnianych w budynkach mieszkalnych do dwóch kondygnacji przy rekonstrukcji obiektów zabytkowych oraz w budynkach gospodarczych. Stosowanie schodów drewnianych w budynkach wielorodzinnych mających więcej niż dwie kondygnacje jest zabronione. Schody drewniane wykonuje się najczęściej z drewna liściastego twardego a rzadziej z iglastego. Stosowane są między innymi takie rodzaje schodów drewnianych:
- Schody policzkowe - składają się z belek policzkowych o grubości 4 – 6 cm oraz stopni grubości 4 – 6cm i podstopni 1,5-2cm. Szerokość policzków zależy od wymiarów stopni.
- Schody drabiniaste - stosuje się w magazynach składach budynkach gospodarczych a także jako schody strychowe lub piwniczne w domach jednorodzinnych. Schody te są bardzo strome. Składają się one z policzków drewnianych grubości 4-6 cm i szerokości 20-28 cm oraz z podnóżków grubości 4-5 cm i szerokości 25-30 cm. W celu zapewnienia większej sztywności schodów policzki ściąga się śrubami. Spód schodów drabiniastych można odeskować.
- Schody nasadzane –jak w nazwie stopnie nasadza się na policzki, które mają od góry wycięcie schodkowe dostosowane do wymiarów stopni. Nie naruszona wycięciami dolna część policzka musi mieć szerokość 16-18 cm. Policzki wykonuje się z bali szerokości 29-37 cm i grubości 4-8 cm. Na wycięte zgodnie z wymiarami stopni belki policzkowe można nałożyć podstopnie grubości 2cm.
- Schody kręte stanowią dekoracyjny element wnętrza, nie zajmując w nim zbyt dużo miejsca. Jeśli przyjąć minimalną wymaganą długość stopnia 80 cm, średnica wersji okrągłej nie przekroczy 1,5 - 2cm. Typowa postać tych schodów to słup nośny, stalowy obudowany pierścieniami drewnianymi lub ze stali nierdzewnej, dołem i górą zamocowany do stropów, a wokół niego wachlarzowato rozmieszczone stopnie. Poręcz jest wygięta według promienia zewnętrznego.
- Produkujemy również konstrukcje policzkowe. Wewnętrzny policzek jest w kształcie spirali, a zewnętrzny zależny jest od średnicy schodów . Wadę schodów krętych stanowi pewna niewygoda poruszania się po nich, spowodowana klinowym kształtem stopni.
- Schody bolcowe najbardziej popularne rozwiązanie w domach jednorodzinnych. Optycznie zajmują mniej miejsca. Konstrukcja nośna opiera się na poręczy połączonej przez tralki specjalnymi śrubami ze stopniami po stronie wewnętrznej. Po stronie zewnętrznej stopnie są mocowane do ściany za pomocą specjalnych bolców lub do policzka w standardowy sposób(wpust) lub poprzez bolce. Minimalna grubość stopnic uzależniona jest od konstrukcji schodów i jest odpowiednio do nich dobierana.
Wysokość stopni h zgodnie z przepisami budowlanymi nie powinna przekraczać:
- 20 cm - w schodach prowadzących na strych lub do piwnicy oraz przeznaczonych do okresowej obsługi urządzeń przemysłowych
- 19 cm - w domkach jednorodzinnych i mieszkaniach dwukondygancyjnych
- 16 cm - w budynkach użyteczności publicznej
- 17,5 cm - w pozostałych wypadkach.
Liczba stopni. W jednym biegu nie powinno być więcej niż 18 stopni najczęściej ze względu na zmęczenie użytkowników biegi mają po 9-15 stopni. W schodach wewnętrznych nie należy stosować biegów mających mniej niż 3 stopnie.
Nachylenie biegów. Stosunek wysokości do szerokości stopnia określa nachylenie biegu schodowego w stosunku do poziomu. Z podanego wyżej wzoru i zalecanych wysokości stopni wynika że nachylenie biegów może wahać się w granicach od 180 do 320 a w schodach strychowych piwnicznych i przemysłowych może nawet wynosić 450. Najbardziej strome są schody drabiniaste od 60 do 650 .
Szerokość biegów i spoczników. Przepisy budowlane określają także najmniejsze dopuszczalne szerokości biegów schodowych które - mierzone w świetle między murem a poręczą - powinny wynosić:
- 70 cm - w domach jednorodzinnych i mieszkaniach dwu kondygnacyjnych oraz w zakładach przemysłowych przy dojściach do maszyn lub na podesty robocze
- 90 cm - w budynkach z pomieszczeniami przemysłowymi przy liczbie użytkowników do 50 osób
- 120 cm - w zakładach pracy przy liczbie użytkowników ponad 50 osób oraz dla schodów przeznaczonych do ręcznego transportu materiałów
- 140 cm - w zakładach lecznictwa zamkniętego przy czym suma szerokości spocznika i biegu nie może być mniejsza niż 2 90 m
- 100 cm - w innych wypadkach.
- Spoczniki międzypiętrowe powinny mieć szerokość równą szerokości biegów a spoczniki piętrowe w klatkach schodowych bez dźwigu - szerokość o 20 cm zwiększoną w stosunku do szerokości biegu.
Przy większej liczbie osób korzystających z tej samej klatki schodowej szerokości biegów i spoczników ustala się według następujących wskaźników:
- w budynkach dwukondygnacyjnych - 0 8 cm x liczba użytkowników
- w budynkach trzykondygnacyjnych - 1 0 cm x liczba użytkowników
- w budynkach czterokondygnacyjnych i wyższych - 1 25 cm x liczba użytkowników.
Tajemnicze słowa
- bieg – nachylona część schodów; ta, po której wchodzimy, składająca się ze stopni i biegnąca w jednym kierunku
- podniebienie – spodnia część biegu,
- spocznik – pozioma płyta na półpiętrze, można dzięki niej zmienić bieg schodów,
- podest – taka sama płyta jak spocznik, ale umieszczona na piętrze,
- stopnica – pozioma część stopnia, na której stawiamy stopę, poruszając się po schodach,
- podstopnica – pionowa część stopnia; jeśli jej nie ma – schody są ażurowe,
- policzek – boczna belka biegu lub np. w przypadku żelbetowych, jego bok.